Atherosclerosis and hormonal status in premenopausal women

Etiopatogeneza miażdżycy
U kobiet przed menopauzą występuje mniejsze ryzyko zachorowania na choroby sercowo-naczyniowe niż u mężczyźzn w ich wieku i kobiet po menopauzie. Wiele publikacji sugeruje ochronny wpływ endogennych estrogenów na ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych (ChSN) u kobiet w wieku przedmenopauzalnym [1]. Choroby sercowo-naczyniowe są jedną z głównych przyczyn zgonów w krajach wysoko rozwiniętych i ciągle rosnących kosztów leczenia i opieki nad pacjentami.
Miażdżyca jest podstawowym procesem patologicznym prowadzącym do chorób sercowo-naczyniowych. Wśród czynników ryzyka niepodlegających modyfikacji wyróżnia się m.in. wiek kobiet > 55. roku życia, wywiad rodzinny (wczesne, czyli < 65. roku życia występowanie w rodzinie chorób sercowo-naczyniowych lub innych chorób na podłożu miażdżycy).
Miażdżyca jest opisywana jako przewlekły proces zapalny, który dotyczy głównie tętnic średniego i dużego kalibru. Pasma tłuszczowe, z których może rozwinąć się ta jednostka chorobowa, pojawiają się już u nastolatek. Potwierdza to badanie PDAY (Pathobiological Determinants of Atherosclerosis in Youth), w którym stwierdzono, że właśnie u młodych dziewcząt stwierdza się pasma tłuszczowe, które w kolejnych latach tylko się powiększają. W badaniu tym podkreślono również znaczenie wpływu nieprawidłowego profilu lipidowego w dzieciństwie na wiek pojawienia się i nasilenie zmian miażdżycowych w późniejszych okresach życia kobiet [2].
Objawy kliniczne miażdżycy najczęściej występują dopiero po 50. roku życia. W patogenezie tej choroby dużą rolę odgrywają takie komórki, jak: monocyty, makrofagi, limfocyty T, komórki mięśni gładkich i komórki śródbłonka [3]. Rozwój zmian miażdżycowych przebiega wieloetapowo, ale rozpoczyna się uszkodzeniem śródbłonka tętnic. Uszkodzenie to może być spowodowane wieloma czynnikami. Do najważniejszych z nich należą: turbulentny przepływ krwi w naczyniu, toksyczne składniki dymu tytoniowego, stres oksydacyjny, zmodyfikowane cząsteczki LDL cholesterolu, zakażenia (np. Chlamydia). Uszkodzenie śródbłonka prowadzi również do zmniejszonej dostępności tlenku azotu (NO) i w konsekwencji do skurczu naczynia. Istotnym elementem procesu miażdżycowego jest tworzenie się komórek piankowatych, pasm tłuszczowych i blaszki miażdżycowej. Pasma tłuszczowe powstające już u nastolatek mogą być przekształcane przez lata w blaszki miażdżycowe [2]. Duże znaczenie w tym procesie ma obecność cząsteczek LDL cholesterolu,...


View full text...