Cervical factor of infertility

Definicja

Wśród wielu przyczyn niepłodności ważne miejsce zajmuje tzw. czynnik szyjkowy. Markham definiuje to pojęcie w sposób następujący: są to zmiany architektury szyjki macicy lub śluzu szyjkowego lub obu czynników, powodujące wrogość środowiska, przez które musi przejść plemnik [1].

Częstość występowania

Częstość występowania tego stanu oceniana jest dość rozbieżnie, a wartości szacowane są między 5% a 30% wszystkich par niepłodnych [2, 3]. Powodem różnic jest trudna i niejednoznaczna kwalifikacja do tej grupy niepłodności. Dokonuje się jej na podstawie oceny śluzu szyjkowego, testu penetrującego in vitro lub in vivo [4, 5]. W wielu przypadkach musi być różnicowana z niepłodnością niewyjaśnionego pochodzenia. Wah i wsp. [6] czynnik szyjkowy uznają jedynie za powód 5% niepłodności, ale jednocześnie 10–20% par niepłodnych kwalifikują do grupy z niepłodnością niewyjaśnionego pochodzenia. Gurgan i wsp. [7] ustalili natomiast, że jeżeli ze statystyki powodzeń techniki IVF-ET zostaną wyłączone przypadki całkowitych zaburzeń zapłodnienia, to wskaźnik ciąż na transfer w grupie par o niewyjaśnionej etiologii niepłodności nie różni się od grupy niepłodności jajowodowej, co może sugerować zaburzenia wędrówki plemników w drogach rodnych. Na tej podstawie można rozszerzyć kwalifikację do grupy niepłodności szyjkowej o nowe, niemożliwe dotychczas do rozpoznania przypadki.

Właściwości i skład śluzu szyjkowego

Śluz szyjkowy jest mieszaniną wydzielin szyjki i jamy macicy, jajowodów oraz płynu produkowanego przez otrzewną [8]. Jego dzienna produkcja jest zmienna [9] i wynosi do 600 mg/dobę w okresie okołoowulacyjnym i 20 do 60 mg w pozostałych fazach cyklu [10]. Badania wykazały, że w obrębie szyjki podstawowym miejscem powstawania śluzu są krypty błony śluzowej kanału szyjki [11]. Ich struktura zmienia się zależnie od wieku kobiety, jej przeszłości położniczej i oddziaływania hormonów steroidowych. Zmiany związane z okresem pomenopauzalnym są jednak słabiej zaznaczone niż w endometrium lub śluzówce pochwy czy sromu [12]. Stwierdzono zmiany w konfiguracji fosfolipidów śluzu pojawiające się w przebiegu cyklu miesiączkowego. W okresie poprzedzającym owulację większa była zawartość fosfatydylocholiny i fosfatydyloglicerolu [13, 14]. Zmienność wydzielania śluzu w trakcie cyklu odpowiada w przybliżeniu wahaniom stężeń estrogenów i progesteronu. Dotyczy to...


View full text...