Co dzieje się z ciałem podczas oglądania meczów w środku nocy?

Mistrzostwa świata w piłce nożnej rozpoczęły się 11 czerwca, a ponieważ mecze są rozgrywane w Ameryce Północnej, wielu kibiców musi zarwać noc, żeby je oglądać.

Nocne oglądanie to wyzwanie dla organizmu

Mecze piłkarskie dla wielu oznaczają ekscytację, napięcie i oczekiwanie, ale gdy rozgrywki przeciągają się do późnej nocy, nasz organizm musi poradzić sobie z trudnym połączeniem zmęczenia, pobudzenia emocjonalnego, niedoboru snu, a czasem również zwiększonego spożycia kofeiny i napojów energetycznych.

Kiedy nie śpimy do późnych godzin nocnych, zwłaszcza podczas emocjonującego wydarzenia, na przykład gdy oglądamy decydujący mecz albo zaciętą walkę o wynik, organizm znajduje się w stanie wysokiego pobudzenia. Nawet po zakończeniu meczu mózgowi nie zawsze łatwo jest się „wyłączyć” i zapaść w sen.

Oglądanie rywalizacji u wielu osób aktywuje naturalne mechanizmy stresu. Tętno przyspiesza, organizm wydziela adrenalinę i kortyzol, a dodatkowo pojawia się napięcie, które jest odczuwalne również fizycznie. Następujący po tym brak snu również wpływa na poziom kortyzolu, ale w bardziej złożony sposób – czasami go podnosi, zwłaszcza wieczorem, a czasami obniża następnego ranka.

– Od początku mistrzostw faktycznie nie dosypiam. Zamiast optymalnych dla mnie 7 godzin, śpię po 5–6. Nie siedzę jednak dłużej niż do godz. 3 nad ranem. I choć czuję lekkie zmęczenie i senność w ciągu dnia, to i tak dawka emocji, jaką dostaję, oglądając rozgrywki na żywo, rekompensuje ten dyskomfort. Codziennie budzę się z myślą, że przeżyję znów emocjonujące chwile. W ciągu tych 39 dni paradoksalnie mam większą motywację do działania. Człowiekowi po prostu chce się wstawać – opowiada Tadeusz, który śledzi mistrzostwa świata w piłce nożnej od 1982 r., gdy Polska zdobyła na nich brązowy medal. Miał wtedy 9 lat.

Sen odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu funkcji mózgu, pamięci, koncentracji, nastroju i ogólnego stanu zdrowia. O ile sporadyczne braki snu nie powodują poważnych problemów, to już powtarzające się nocne czuwanie może prowadzić do zmęczenia, obniżonej czujności, drażliwości i trudności z koncentracją.

Podczas snu ciało i mózg przechodzą bowiem ważne procesy regeneracyjne. Gdy godziny snu ulegają znacznemu skróceniu, następnego dnia możemy odczuwać spadek koncentracji, silne zmęczenie, zniecierpliwienie, bóle głowy, a czasem także uczucie „zamglenia” i trudności z jasnym myśleniem.

Brak snu wpływa również na apetyt i poziom energii. Wiele osób ma tendencję do spożywania następnego dnia większej ilości kawy, słodyczy lub fast foodów, aby zrekompensować zmęczenie. W praktyce tylko bardziej obciąża to organizm, a nawet może nasilać uczucie „załamania energetycznego”, czyli nagłego spadku sił witalnych, koncentracji i nastroju.

Niedobór snu a choroby

Niedobór snu jest szczególnie niezdrowy dla osób chorujących przewlekle, może bowiem pogorszyć istniejące schorzenia, na przyklad neurologiczne czy metaboliczne, i wpłynąć na wydajność następnego dnia. Osoby z cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym, chorobami serca lub innymi chorobami przewlekłymi powinny zachować szczególną ostrożność podczas turnieju. Eksperci zalecają tym pacjentom, aby nie pomijali leków, nie opóźniali posiłków ani nie ignorowali objawów ostrzegawczych po meczach.

Jak właściwie przygotować się do nocnego oglądania

Są sposoby, które mogą pomóc przetrwać ten trudny dla zdrowia kibiców czas. Oto kilka porad:

• Drzemka przed meczem. Krótka, regenerująca drzemka przed meczem rozgrywanym późnym wieczorem może pomóc zredukować niedobór snu i wspomóc ogólny stan zdrowia.
• Uważaj na to, co jesz w czasie meczu. Nocne oglądanie meczów często idzie w parze z chipsami, słodkimi napojami i litrami kawy. Choć wydają się nieszkodliwe podczas meczu, mogą zaburzać trawienie i wpływać na jakość snu. Ciężkie, tłuste potrawy mogą wywoływać nadkwasotę, wzdęcia i dyskomfort, utrudniając zasypianie po meczu. Lekarze radzą przygotować sobie na czas meczu zdrowsze przekąski, takie jak orzechy, owoce lub krojone świeże warzywa. To może pomóc zapobiec zgadze i ospałości następnego ranka.
• Dbaj o nawodnienie organizmu, ale ogranicz kofeinę. Wielu kibiców sięga po kawę, herbatę lub napoje energetyczne, aby nie zasnąć podczas meczów rozgrywanych późno w nocy. Warto jednak mieć na uwadze, że nadmierne spożycie kofeiny może zakłócać sen nawet po zakończeniu meczu, dlatego lekarze zalecają ograniczenie spożycia kofeiny i pamiętanie o piciu odpowiedniej ilości wody. Prawidłowe nawodnienie organizmu może bowiem pomóc w zmniejszeniu bólów głowy, zmęczenia i problemów z koncentracją spowodowanych zaburzeniami snu.
• Ogranicz spożycie alkoholu. Alkohol ma ogromny wpływ na twój sen. Może wydawać się, że działa uspokajająco, ale zaburza jakość snu, zwłaszcza fazę REM, która jest niezbędna do regeneracji psychicznej i emocjonalnej. Dlatego staraj się ograniczać ilość alkoholu spożywanego podczas oglądania meczu, aby móc spać komfortowo i budzić się w stanie wypoczęcia.
• Chroń swoje oczy podczas długich sesji oglądania. Oglądanie meczów na telewizorach, laptopach, tabletach lub telefonach komórkowych przez wiele godzin może obciążać wzrok. Dlatego zadbaj o utrzymanie odpowiedniego oświetlenia w pomieszczeniu, regulację jasności ekranu i robienie krótkich przerw tak często, jak to możliwe. Pomóc może również stosowanie filtra światła niebieskiego i częstsze mruganie.
• Poruszaj się w przerwie. Długotrwałe siedzenie może prowadzić do sztywności, bólu mięśni i zaburzeń krążenia. Wykorzystaj przerwę w meczu na wstanie, rozciągnięcie się lub krótki spacer po mieszkaniu. Nawet kilka minut ruchu może mieć znaczenie podczas długich seansów.

Kibice – szczęśliwsi i mniej samotniUczestnictwo w wydarzeniach sportowych na żywo poprawia poziom dobrostanu i zmniejsza poczucie samotności – to fakt potwierdzony naukowo.

Przeczytaj także: „Przez smog padnie mało bramek?”, „Grajmy w piłkę, ale z głową”, „Komu kibicuje Wojciech Konieczny?”, „Piłka lekarska” i „Smutek, pustka, beznadzieja”.