Dezinformacja medyczna – w sieci śmieci

Powyższe to wnioski z raportu „Dezinformacja medyczna – raport medialny” przygotowanego dla Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu – dokument w całości znajduje się na dole artykułu.

Dezinformacja medyczna – w skrócie

Zdrowie dotyczy każdego z nas – niezależnie od wieku, wykształcenia, miejsca zamieszkania czy statusu społecznego. Każdy z nas prędzej czy później staje się pacjentem, szuka pomocy dla bliskich oraz podejmuje decyzje dotyczące leczenia i profilaktyki. Pojawiająca się w tym kontekście dezinformacja medyczna jest zjawiskiem szczególnie niebezpiecznym. Wpływa ona bowiem nie tylko na jakość debaty publicznej, ale przede wszystkim na nasze codzienne wybory.

Raport powstał z przekonania, że dezinformacja zdrowotna nie jest wyłącznie wyzwaniem dla fact-checkingu czy problemem pojedynczych fałszywych informacji krążących w infosferze. Staje się ona poważnym problemem zdrowia publicznego – wpływa na decyzje dotyczące szczepień, leczenia, diagnostyki oraz profilaktyki, a także niszczy zaufanie do instytucji medycznych i lekarzy. Ponadto oddziałuje na relacje społeczne i pogłębia polaryzację. W skrajnych przypadkach może prowadzić do rezygnacji z terapii, opóźnienia diagnostyki lub podejmowania działań bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu.

Skala zjawiska jest ogromna.

Od 1 stycznia 2025 r. do 14 maja 2026 r. odnotowano 347 tys. wpisów w mediach społecznościowych i 32 tys. publikacji w tradycyjnych. Łączne dotarcie przekazu wyniosło niemal 2,7 mld, a szacunkowa wartość reklamowa (AVE) przekroczyła 3,45 mld zł.

Wnioski z raportu jasno pokazują, że dezinformacja medyczna weszła do głównego nurtu debaty – funkcjonuje na styku mediów, platform społecznościowych, polityki, prawa, marketingu oraz codziennych wyborów pacjentów.

Struktura narracji dezinformacyjnych została zdominowana przez trzy główne kategorie:

• Ruchy antyszczepionkowe (54 proc.) – największy i najbardziej emocjonalny obszar, skupiony wokół podważania bezpieczeństwa szczepień oraz lęku o zdrowie dzieci.
• Teorie żywieniowe (23 proc.) – najszybciej rosnący segment, promujący „naturalne” metody leczenia, suplementację (głównie witaminy C i D), detoksykację oraz walkę z pasożytami jako alternatywę dla medycyny akademickiej.
• Lifestyle (16 proc.) – tematy takie jak chemtrails czy fluoryzacja, łączące zdrowie i technologię z teoriami o kontroli społecznej.

Raport w całości poniżej.

Od kliknięcia do przemocy– Algorytmy napędzają teorie spiskowe, karmiąc użytkowników treściami zgodnymi z ich dotychczasowymi kliknięciami. Kto raz obejrzy wideo o „ukrywanych terapiach raka”, szybko znajdzie się w sieci kłamstw o szczepieniach. Tak rodzą się cyfrowe bunkry, w których każda próba podważenia poglądów wyznawcy traktowana jest jak atak – komentuje dr hab. Piotr Rzymski.

Przeczytaj także: „Ofiary pseudomedycyny powinny same płacić za swoje leczenie”, „W sieci manipulacji szarlatanów”, „Samotność w sieci” i „Deepfake medyczny – interwencja RPP po informacji «Menedżera Zdrowia»”.