Weto prezydenta w sprawie wymogów językowych dla lekarzy spoza UE

Prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę o świadczeniach opieki zdrowotnej dot. chorób zakaźnych. Dokument zawiera też przepisy wydłużające do 1 maja 2027 r. terminy na złożenie egzaminu z języka polskiego przez lekarzy spoza UE. Z decyzji prezydenta zadowolony jest samorząd lekarski.

Zawetowana nowelizacja ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej zawiera przepisy wprowadzające zmiany w finansowaniu diagnostyki HCV i bezpłatnego leczenia HIV dla osób bez ubezpieczenia. Znalazły się w niej też regulacje wydłużające do 1 maja 2027 r. terminy na złożenie egzaminu z języka polskiego przez lekarzy spoza Unii Europejskiej.

W nagraniu zamieszczonym w czwartek m.in. na platformach społecznościowych prezydent Karol Nawrocki powiedział, że zdecydował się na weto właśnie ze względu na tę część ustawy.

– Nie mam żadnych wątpliwości, że rozwiązania poprawiające dostęp do leczenia osób żyjących z HIV oraz wzmacniające bezpieczeństwo epidemiologiczne są potrzebne i powinny zostać jak najszybciej wprowadzone – stwierdził. – Nie mogę jednak zaakceptować sytuacji, w której do ustawy dotyczącej walki z ciężkimi chorobami zostają dopisane przepisy budzące poważne wątpliwości i dotyczące bezpieczeństwa pacjentów. To kolejny raz, gdy rządzący stosują metodę na brzydką wrzutkę – dodał.

Karol Nawrocki powiedział też, że „każdy Polak ma prawo oczekiwać, że będzie mógł skutecznie i bez przeszkód porozumieć się ze swoim lekarzem”. – To kwestia bezpieczeństwa zdrowotnego i jakości leczenia. Gdy lekarz źle zrozumie, co pacjentowi dolega, albo gdy z przyczyn językowych pacjent źle zrozumie, co lekarz zaleca, może dojść do tragedii. Dlatego nie zgodziłem się na przedłużenie o kolejny rok obowiązywania wyjątkowych rozwiązań dotyczących wymogów językowych dla medyków spoza Unii Europejskiej bez przeprowadzenia rzetelnej debaty i bez uwzględnienia zastrzeżeń środowisk medycznych. Polskie rodziny, idąc do lekarza opłaconego z publicznych środków, z ich kieszeni, muszą uzyskać pomoc i po prostu móc zwyczajnie dogadać się z lekarzem – wyjaśnił swoją decyzję.

Jakie zapisy znajdują się w zawetowanej ustawie?

Zawetowana ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i niektórych innych ustaw dotyczyła zmiany źródła finansowania badań diagnostycznych pacjentom z wirusowym zapaleniem wątroby typu C, przebywającym w zakładach penitencjarnych. Ustawa umożliwiałaby też leczenie osobom nieubezpieczonym z HIV. Zawetowane przepisy zakładały też, że osoby żyjące z HIV, niezależnie od statusu ubezpieczeniowego, będą miały dostęp do wizyt lekarskich, na których realizowany jest program leczenia antyretrowirusowego, w ramach programu polityki zdrowotnej, bez dodatkowych opłat.

Karol Nawrocki i Łukasz Jankowski rozmawiali o lekarzach cudzoziemcachPrezydent Karol Nawrocki spotkał się z prezesem Naczelnej Rady Lekarskiej Łukaszem Jankowskim, by porozmawiać o egzaminach językowych dla lekarzy spoza Unii Europejskiej. – Podkreśliłem, że warunkiem powodzenia leczenia jest zrozumienie pacjenta, a tego nie da się osiągnąć bez znajomości języka polskiego – powiedział szef NRL po wizycie w Pałacu Prezydenckim.

Jednocześnie w ustawie zawarte zostały przepisy odnoszące się do egzaminów z języka polskiego dla lekarzy spoza Unii Europejskiej pracujących w Polsce na podstawie warunkowego prawa wykonywania zawodu. Wniesiona w czasie prac sejmowych poprawka do tej ustawy wydłużyła do 1 maja 2027 r. termin na przedstawienie dokumentu potwierdzającego znajomość języka polskiego (na poziomie co najmniej B1) przez medyków spoza UE, którzy pracują w Polsce w ramach tzw. procedury uproszczonej.

Zgodnie z nowymi przepisami osoby, które nie dostarczyły certyfikatu do 1 maja 2026 r., nie utracą prawa wykonywania zawodu. Ministerstwo Zdrowia podkreśliło, że wymóg językowy pozostaje w mocy, a zmianie ulega jedynie termin, co ma zapobiec brakom kadrowym w szpitalach.

O zawetowanie przepisów apelował do prezydenta prezes Naczelnej Rady Lekarskiej Łukasz Jankowski. Samorząd lekarski argumentował, że lekarz musi być w stanie precyzyjnie porozumieć się z pacjentem oraz innym personelem, szczególnie w sytuacjach zagrożenia życia.

Prezes NRL: decyzję przyjmujemy z satysfakcją

– Decyzję prezydenta o zawetowaniu tej ustawy przyjmujemy z satysfakcją. Od wielu miesięcy wskazywaliśmy, że skuteczna komunikacja między lekarzem a pacjentem jest jednym z podstawowych warunków bezpieczeństwa leczenia. Nie można w nieskończoność przedłużać okresów przejściowych i odstępstw od standardów, które obowiązują wszystkich wykonujących zawód lekarza w Polsce. Dzisiejsze weto to sygnał, że bezpieczeństwo pacjentów oraz równe zasady dostępu do wykonywania zawodu są wartościami nadrzędnymi. Liczymy teraz na szybkie wypracowanie rozwiązań, które będą jednocześnie wspierać system ochrony zdrowia i gwarantować najwyższą jakość opieki medycznej – przekazał Łukasz Jankowski.

Przed skutkami weta pod koniec maja ostrzegało Ministerstwo Zdrowia.

„Jeśli prezydent zawetuje ustawę, bez prawa do świadczeń zdrowotnych zostaną nieubezpieczeni pacjenci z wirusem HIV i osoby osadzone, które chorują na WZW C. Jest to duże zagrożenie epidemiologiczne. Brak dostępu do leczenia dla jakiejkolwiek grupy chorych spowoduje znaczący wzrost liczby zachorowań” – poinformował resort.

Wyjaśnił wtedy również, że nowelizacja tych przepisów ma charakter porządkujący i naprawczy wobec luki, która powstała w 2022 r. Rząd Mateusza Morawieckiego zdecydował wtedy o przesunięciu części kosztów różnych świadczeń medycznych z budżetu państwa do NFZ, jednak nie uwzględnił nieubezpieczonych pacjentów zakażonych wirusem HIV. W konsekwencji wprawdzie cały czas przysługują im darmowe leki, ale świadczenia zdrowotne już nie.

Przeczytaj także: „Czy lekarze z Ukrainy mogą zakładać własne gabinety?”