PCOS opóźnia menopauzę i zwiększa płodność w starszym wieku
Zespół policystycznych jajników (PCOS) to zaburzenie hormonalne dotyczące 10–20 proc. kobiet. Utrudnia młodym kobietom zajście w ciążę, ale jednocześnie opóźnia okres okołomenopauzalny i umożliwia zajście w ciążę w późniejszym wieku – informuje pismo „Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica”.
Typowe objawy PCOS to nieregularne cykle, zaburzenia owulacji, nadmiar androgenów i charakterystyczny obraz jajników z licznymi małymi pęcherzykami w USG. Dotknięte PCOS kobiety mają problemy z zajściem w ciążę – to jedna z najczęstszych przyczyn niepłodności. Jednak z czasem, dzięki odpowiedniemu leczeniu wiele z nich w ciążę zachodzi.
Dowody na późniejszą menopauzę u kobiet z PCOS
Dr Terhi Piltonen ze Szpitala Uniwersyteckiego w Oulu (Finlandia) i jej współpracownicy badali wpływ PCOS na przejście menopauzy, wykorzystując dane 1849 kobiet urodzonych w Finlandii w 1966 roku, które od tego czasu regularnie poddawały się badaniom lekarskim w ramach badania Northern Finland Birth Cohort. W wieku 31 lat 380 z nich spełniało kryteria PCOS, co oznaczało, że miały co najmniej dwie z trzech charakterystycznych cech: nieregularne miesiączki lub ich brak, wysoki poziom testosteronu i podwyższony poziom hormonu antymüllerowskiego, który jest hormonem produkowanym przez pęcherzyki jajnikowe.
Do 46. roku życia tylko 3 proc. tych kobiet osiągnęło późną perimenopauzę lub menopauzę, w porównaniu z 18 proc. kobiet bez tego schorzenia. To opóźnione przejście menopauzy jest zgodne z wynikami mniejszego badania przeprowadzonego w Szwecji, w którym stwierdzono, że kobiety z PCOS osiągały menopauzę średnio cztery lata później niż kobiety bez tego schorzenia.
Nie torbiele, ale nierozwinięte komórki jajowe. Nazwa „zespół policystycznych jajników” do zmiany
Zdaniem dr Piltonen opóźniona menopauza może wynikać z faktu, że kobiety z PCOS rodzą się z większym zapasem komórek jajowych, co wydłuża ich okres płodny. Początkowo komórki jajowe uciskają jajnik i sprawiają, że jest „zbyt ciasny”. Często kilka komórek jajowych próbuje dojrzeć jednocześnie, ale zatrzymuje się w rozwoju z braku miejsca. Te niedorozwinięte komórki jajowe wyglądają jak ciemne plamy na USG i były wcześniej błędnie identyfikowane jako torbiele, stąd myląca nazwa „zespół policystycznych jajników”, która wkrótce ma być zmieniona.
Ponieważ komórki jajowe mają trudności z osiągnięciem pełnej dojrzałości i uwolnieniem, owulacja występuje rzadko lub wcale, miesiączki są nieregularne, a szanse na zajście w ciążę są mniejsze. Jednocześnie zaburzenia hormonalne związane z PCOS mogą powodować przyrost masy ciała, problemy metaboliczne, trądzik i nadmierne owłosienie.
Płodność kobiet z PCOS w starszym wieku może wzrosnąć
Jednak wraz z wiekiem liczba komórek jajowych naturalnie maleje, jajniki kobiet z PCOS stają się mniej „zatłoczone”, co ułatwia dojrzewanie i uwalnianie komórek jajowych. Kobiety z PCOS często zauważają, że z wiekiem ich cykl menstruacyjny staje się bardziej regularny. Niektóre nagle stają się bardzo płodne.
Zdaniem dr Piltonen opóźniona menopauza spowodowana PCOS może być korzystna, ponieważ spadek poziomu estrogenu, który występuje w okresie menopauzy, wiąże się ze słabszymi kośćmi, cieńszą skórą, wyższym ryzykiem chorób serca i innych powikłań. Jedno z badań wykazało, że kobiety, które przeszły menopauzę po 55. roku życia, żyły średnio o dwa lata dłużej niż te, które przeszły ją przed 40. rokiem życia.
Zdaniem badaczki u naszych przodków PCOS mógł nawet mieć ewolucyjne zalety. Żywności było niewiele, a poród był ryzykowny. Dlatego magazynowanie dodatkowej energii dzięki większej masie ciała, dłuższe przerwy między porodami i kontynuowanie reprodukcji w starszym wieku mogły dawać kobietom z PCOS ewolucyjną przewagę.
Przeczytaj także: „Przedwczesna menopauza zwiększa ryzyko chorób serca”.
